|
Zware metalen en de gevolgen door le Dr. Pierre UME (december2005) Herkomst van zware metalen in ons milieu Het ontstaan van zware metalen De metalen zijn giftig in het bijzonder voor de fœtus, de zuigeling en het kind De hoeveelheid maakt het vergif niet meer In gevallen van chronische intoxicatie door zware metalen
Het protocol inzake zware metalen dat vermeld staat in de Conventie van Genève omschrijft zware metalen als “metalen met een soortelijke massa boven 4,5 g/cm3” De uitdrukking "toxische metalen" sluit beter aan bij de realiteit dan het gekende "zware metalen". Ze omvat het geheel van metalen en metalloïden die van toxische aard zijn voor de gezondheid en het milieu: lood (Pb), kwik (Hg), arsenicum (As), cadmium (Cd), nikkel (Ni), zink (Zn), mangaan (Mn), enz. De zware metalen die vaak als meest schadelijke worden beschouwd voor de mens zijn lood, kwik, arsenicum en cadmium. Andere zoals koper, zink, chroom – die nochtans in kleine hoeveelheden nodig zijn voor het menselijk lichaam – kunnen bij grotere dosissen schadelijk zijn. (terug) Herkomst van zware metalen in ons milieu Luchtuitstoting door verbranding van plantaardige gewassen, brandstof, ertsen, industriële activiteiten, verbrandingsovens - Verwijdering van mijn- en industrieel afval – landbouwagro-alimentaire industrie (het gebruik op lange termijn van bepaalde scheikundige verbindingen om planten te beschermen heeft tot een verhoging geleid van de hoeveelheid koper, kwik, cadmium en lood in de bodem, wat een schadelijke invloed kan hebben op onze voeding). Ze zijn meestal te vinden op het niveau van stofdeeltjes (behalve kwik dat hoofdzakelijk gashoudend is). Water en lucht kunnen beschouwd worden als hernieuwbare bronnen, maar wat betreft de bodem zijn de menselijke activiteiten hardnekkiger en vaak onomkeerbaar. Klik hier om meer te weten (terug) Het ontstaan hangt van diverse factoren af zoals de bodemgesteldheid en zijn zuurtegraad. In zure en humusarme gronden, die zwak mechanisch zijn samengesteld, stapelen zware metalen zich niet op. Als ze zich verplaatsen naar de grondwaterspiegel en rivieren en/of worden opgenomen door planten worden ze een gevaar voor de gezondheid. Humusrijke bodems ondergraven zware metalen waardoor er geen onmiddellijk gevaar voor de gezondheid is. Maar de bodem blijft verontreinigd en de concentratie aan zware metalen stijgt met de jaren. Deze metalen komen makkelijk vrij wanneer de omgeving wijzigt (verzuring van de bodem onder invloed van wijzigingen in temperatuur of vochtigheid, enz.) en kan zo een heuse tijdbom worden. Eens vrijgekomen in het milieu kunnen deze metalen jaren verder bestaan, wat de kans op intoxicatie bij de mens doet toenemen. Men vindt ze vooral in industrieel en gemeentelijk afvalwater, (Cd, Cu, Pb, Zn), neerslag en water dat afkomstig is uit landbouwactiviteiten (Hg, Cu, Pb). Voeding, groenten, graangewassen, fruit en vis kunnen bezoedeld zijn door een toxische ophoping in de bodem of in het water. Sommige korstmossen of lichenen worden vaak gebruikt om te waken over de aanwezige zware metalen en dienen als “bio-indicatoren”. Zware metalen kunnen ook in ons milieu doordringen door natuurlijke processen. Bijvoorbeeld bodemlagen die arsenicum bevatten kunnen de grondwaterspiegel bezoedelen maar net onder de toxische drempelwaarde voorkomen in ons drinkwater. De metalen die aanwezig zijn in het water en op aarde zijn noodzakelijke elementen voor een normaal functioneren van planten en dieren. Ze spelen een belangrijke rol in de transformatie van de materie, hoofdzakelijk in de enzymprocessen. Een zwakke concentratie van deze elementen in ons milieu (de zogenaamde oligo-elementen) heeft algemeen gesproken een positief effect en simuleert de activiteit van levende organismen (terug) De mens wordt blootgesteld door inademing van vervuilende luchtdeeltjes, inname van besmet water, blootstelling aan bezoedelde grond en industrieel afval. In levende organismen stapelen ze zich op en verstoren het biologisch evenwicht en mechanisme en kunnen schadelijke effecten veroorzaken op korte en/of lange termijn. Ze kunnen het zenuwstelsel aantasten of schade berokkenen aan nieren, lever, luchtwegen, enz. De effecten die deze vervuilende stoffen met zich meebrengen zijn heel gevarieerd en hangen ook af van de chemische staat waarin men ze vindt (metaal, oxyde, zout, organometallisch) (terug) Zware metalen kunnen ernstige problemen veroorzaken zoals groei-achterstand en groeiontwikkeling, stoornissen van het bioregulerend systeem die als functioneel of psychosomatisch bestempeld kunnen worden (chronisch-vermoeidheidssyndroom, fibromyalgie), achteruitgang van het zenuwstelsel (Parkinson, Alzheimer) en tenslotte organische letsels en kanker. Langdurige blootstelling aan enkele metalen zoals kwik en lood kunnen ook verschijnselen van auto-immuniteit met zich meebrengen, waarbij het immuunsysteem van de patiënt zijn eigen cellen aanvalt. Dit kan leiden tot gewrichtsaandoeningen, gewrichtsontsteking gelijkend op reuma, problemen met de nieren, de bloedsomloop en het zenuwstelsel. In het bijzonder:
De metalen zijn schadelijk in het bijzonder voor de foetus, de zuigeling en het kind Enkele metalen, zoals kwik en lood, kunnen makkelijk doordringen tot in de placenta en schade toebrengen aan de foetus. Bij kinderen is de hoeveelheid opgenomen kwik sinds de geboorte om diverse redenen toegenomen. Eerst en vooral is kwik alomtegenwoordig in de natuur en de toegebrachte vaccinaties voor hen overschrijden ruimschoots de aanbevolen dosissen (elk vaccin bevat 12,5 à 25 µg thimerosal en elk kind van 5 jaar kan tot een dosis van 237 µg komen wanneer het alle vaccinaties gekregen heeft). Het is nuttig te vermelden dat er nu ook kwikvrije vaccinaties bestaan. Tandvullingen van zwangere vrouwen geven kwikdampen die de placenta kunnen doordringen en de foetus vergiftigen. Bovendien vindt men ook kwik terug in de moedermelk. Toegegeven, de baby voeden met door kwik aangetaste moedermelk is niet meteen het beste wat het kind kan overkomen. In functie van hun gewicht worden kinderen aan sterkere dosissen blootgesteld dan een volwassene. De blootstelling aan toxische metalen bij jonge kinderen kan leiden tot schoolachterstand en gedragsstoornissen zoals agressiviteit of hyperactiviteit, soms tot autisme. (terug)
De hoeveelheid maakt het vergif niet meer … De Europese Kaderrichtlijn n°96/62/CE van 27 september 1996 inzake de beoordeling en het beheer van de kwaliteit van de omgevingslucht geeft de aanbeveling om bovenop lood een groot aantal pollutie-indicatoren in de gaten te houden. Deze andere metalen zijn: arsenicum, cadmium, nikkel en kwik. De Europese Richtlijn n°99/30/CE van 22 april 1999 stelt de grenswaarden voor lood vast op een gemiddelde van 0.5 µg/m3 op één jaar. Het maximaal toegestane loodgehalte bedraagt 50 µg/liter voor water dat bestemd is voor consumptie. De Wereldgezondheidsorganisatie beveelt 10 µg/l aan. Omdat ze in oude woningen opgroeien worden in Frankrijk 200.000 kinderen blootgesteld aan het risico op saturnisme (= vorm van loodvergiftiging). Ongeveer 60.000 ervan zouden geïntoxiceerd zijn (Ministerie van Gezondheid). Van 13.400 geïntoxiceerde kinderen had 32% een loodgehalte boven de 100 µg per liter bloed en 5% meer dan 250 µg (volgens l’AFP Sciences n° 1111, van 4 december 1997). Een nieuwe richtlijn is in de maak en zal grenswaarden vastleggen voor andere toxische metalen (arsenicum, cadmium, kwik en nikkel). De toxiciteit van zware metalen heeft de overheid ertoe gebracht de uitstoot te reglementeren door grenswaarden vast te stellen. Deze regelgeving biedt echter geen enkele garantie om ondubbelzinnig een lijst op te stellen van risicovolle metalen want deze lijst varieert naargelang de betrokken omgeving: luchtuitstoting, watervervuiling, regels op de slibverwerking, stortafvoer, enz. Een vierde van de vergifitiging door zware metalen is te wijten aan huishoudelijk afval (cadmiumaccus, batterijen met lood, koper en zink, pesticiden, enz.). (terug) In gevallen van chronische intoxicatie door zware metalen… Het idee van normeringen en dosissen die bepalen onder welke grens de stoffen als onschadelijk worden beschouwd (concept NOEL) en de bijhorende extrapolatie naar de mens toe, wordt vaak in de milieugezondheidsgeneeskunde als onvolledig en zelfs foutief aanzien. De zelfs kankerverwekkende effecten op middellange en lange termijn op het psychoneuro-endocriene - en immuunsysteem worden vaak miskend en zelfs verworpen. Het wordt meer en meer duidelijk dat een polluent in levende organismen nooit alleen handelt en dat het noodzakelijk is eventuele synergieën tussen diverse polluenten in beschouwing te nemen (Bijv. Hg in elektromagnetische velden) Er zal ook rekening moeten gehouden worden met zowel de mogelijkheid van detoxicatie van het organisme als met verschijnselen van individuele genetische gevoeligheid. (terug) We moeten dus een serie innovatieve tests ontwikkelen, die meer onderzoek doen naar de individuele specificiteiten van het organisme bij blootstelling aan zwakke dosissen van deze metalen dan naar het toxisch letsel dat onmiddellijk aantoonbaar is door klassieke onderzoeken. Dit letsel bevindt zich echter dikwijls in een te laattijdig en irreversibel stadium. Onder deze immunologische en genetische tests vinden we onder meer: - Genetische test van polyforme enzymen - Doorstroomcytometrie en lymfocytaire activatie - MELISA - Genetische test inzake mutagenese: microkernen en komeettest (terug) |